Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Oğuz Tan, paranoya rahatsızlığının temelinde yatan belirtiler ve bu durumun şizofreni ile paranoid kişilik yapısından nasıl ayrıldığına dair önemli değerlendirmelerde bulundu. Paranoyanın en belirgin özelliğinin "hezeyan" olarak adlandırılan, mantıklı tartışmalarla değiştirilemeyen yanlış inançlar olduğunu belirten Tan, bu kişilerin sıklıkla kendilerine yönelik bir tehdit algısı içinde bulunduğunu ifade etti.
Prof. Dr. Tan, paranoya yaşayan bireylerin en yaygın düşünce yapılarından birinin takip edilme, zarar görme veya tehdit altında olma şeklinde geliştiğini dile getirdi. Bu kişiler, "Beni izliyorlar" ya da "Evime kamera yerleştirmişler" gibi düşüncelere mutlak bir şekilde inanır ve bu inançlarından vazgeçmekte zorlanırlar. Ancak Tan, paranoyanın yalnızca bu tür düşüncelerle sınırlı kalmadığını, bazen mistik veya büyüklük kuruntuları şeklinde de ortaya çıkabildiğini ekledi. Bu durumda kişi, kendini peygamber, önemli bir mucit veya olağanüstü yeteneklere sahip biri olarak görebilir.
Paranoya gelişiminde hem çevresel hem de biyolojik faktörlerin rol oynadığını belirten Prof. Dr. Tan, özellikle esrar, kokain, metamfetamin gibi maddelerin kullanımı ve uzun süreli alkol tüketiminin riskleri artırdığına işaret etti. Ayrıca, aşırı bilgi bombardımanına maruz kalmanın da bu yatkınlığı tetikleyebileceğini söyledi. Şizofreni ile paranoyayı ayıran temel noktalardan birinin ise hezeyanların tutarlılığı olduğunu vurgulayan Tan, şizofrenide hezeyanların daha dağınık ve tutarsız olabildiği, paranoyada ise kişinin düşüncelerini daha sistematik bir şekilde savunma eğiliminde olduğunu belirtti. Paranoya hastası, kendi inançlarını destekleyecek kanıtlar toplama ve bir tutarlılık arama çabası içindedir.
Öte yandan, paranoid kişilik yapısıyla paranoyanın karıştırılmaması gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Tan, paranoid kişilikte genel bir güvensizlik ve şüphecilik eğilimi bulunduğunu, ancak paranoyadaki gibi tek ve kesin bir sanrının olmadığını açıkladı. Tedavi sürecine gelindiğinde ise en büyük zorluğun, hastaların önemli bir kısmının kendilerinde bir rahatsızlık olduğuna dair bir kabulde bulunmaması olduğunu belirtti. Bu kişiler, "Ben hastayım" demek yerine, kendi düşüncelerinin doğruluğuna inanmaya devam ederler. Buna rağmen, Prof. Dr. Tan, tedaviye olumlu yanıt veren hastaların varlığını ve bu tür rahatsızlıkların tedavisinin gerekliliğini vurguladı.
Kaynak: IGFA
İlk yorumu siz yapın.