Yargı sisteminde köklü değişiklikler yapılması öngören "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına iletildi.
Bu kapsamlı düzenleme, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı ve yargı süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor.
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, Yargıtay, bölge adliye mahkemeleri ve ilk derece mahkemeleri tarafından verilen para alacağına ilişkin ilamların idarece gecikmeksizin yerine getirilmesi zorunluluğunu getiriyor.
Alacaklıların banka hesap bilgilerini bildirmeleri durumunda, hükmedilen tutarın en geç bir ay içinde ödenmesi gerekecek.
Bu sürede ödeme yapılmaması halinde, ilamlı icra takibi başlatılabilecek.
Miras yoluyla edinilen ve üçüncü kişilerin ortak olmadığı taşınmazlarda, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi durumunda ilk açık artırma sadece mirasçılar arasında yapılacak.
Bu uygulama, miras hukuku alanında özel bir düzenleme olarak dikkat çekiyor.
İcra satışlarında önemli yenilikler de teklifte yer alıyor.
Elektronik satış portalı üzerinden yapılan açık artırmalara ilişkin kurallar yeniden düzenleniyor.
İhale bedelini süresinde yatırmayanlar idari para cezasıyla karşılaşacak ve yatırdıkları teminatlar iade edilmeyecek.
Satış isteyen alacaklıların teminat yükümlülüklerine dair yeni hükümler de getiriliyor.
Noterlik Kanunu'nda yapılacak bir değişiklikle, mahkeme ve savcılıkların talep ettiği noterlik evrakları artık elektronik ortamda gönderilebilecek.
Bu işlemler için herhangi bir harç veya ücret talep edilmeyecek, bu da bürokratik işlemleri önemli ölçüde kolaylaştıracak.
İdare mahkemelerinde tek hakim tarafından karara bağlanabilecek dava türlerinin kapsamı da genişletiliyor. 486 bin lirayı aşmayan idari işlemlerden kaynaklanan davalar ile bazı öğrenci ve kamu personeli işlemlerine ilişkin davalar tek hakim tarafından görülebilecek.
Danıştay'daki daire sayısının azaltılmasına yönelik uygulamanın süresi ise dört yıl daha uzatılacak.
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçlerinde de önemli bir yapılanmaya gidiliyor.
Eğitimlerde anayasa hukuku, insan hakları, ceza ve özel hukuk, karar yazımı ve duruşma yönetimi gibi alanlara daha fazla ağırlık verilecek.
Mesleki yeterlilik, yazılı ve sözlü sınavlarla ölçülecek.
Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası uygulanabilecek.
Teklifte, sözleşmeyle belirlenmemiş kanuni faiz oranının hesaplanmasına ilişkin yeni bir düzenleme de bulunuyor.
Buna göre, faiz oranı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i esas alınarak belirlenecek.
Ceza muhakemesi alanında ise genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına dair yeni kurallar getiriliyor.
DNA verileri belirli süreler sonunda imha edilecek ve ilgili kişiler belirli şartlarda verilerinin silinmesini talep edebilecek.
Bilgisayar ve dijital verilere ilişkin arama ve el koyma işlemlerinde de ek güvenceler sağlanıyor.
Hakim onayı alınmayan işlemler sonucu elde edilen kopyalar ve çözümlenen metinler derhal imha edilecek.
Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu yeniden şekillendiriliyor.
Buna göre, iki yıl veya daha az süreli hapis cezalarında belirli şartların sağlanması halinde HAGB kararı verilebilecek.
Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlilerinin kötü muamele niteliğindeki suçlarda HAGB hükümleri uygulanamayacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılacak bir değişiklikle kaçak sanıklar hakkında kovuşturma yürütülebilecek.
Ancak sorgusu yapılmamış kaçak sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilemeyecek.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda ise duruşmalar arasındaki sürenin kural olarak üç ayı geçemeyeceği belirtiliyor.
Ayrıca "belirsiz alacak davası" uygulaması kaldırılarak, alacak miktarının tahkikat sonuna kadar artırılabilmesine olanak tanınacak.
Vesayet altındaki kişilere ait taşınır ve taşınmaz malların satışları da UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden gerçekleştirilecek.
Teklifin gerekçesinde, yargı süreçlerinin hızlandırılması, mahkemelerin iş yükünün azaltılması, dijitalleşmenin artırılması ve vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılmasının hedeflendiği vurgulanıyor.
Düzenlemenin yasalaşmasıyla yargı sisteminde pek çok alanda yeni uygulamalar hayata geçirilecek.
Kaynak: IGF Haber
İlk yorumu siz yapın.